Μετάβαση στο περιεχόμενο
Δρ. Νικόλαος ΜωραΐτηςΨυχίατρος MD
Γραμματεία
Κλινικά κείμενα

Νευροεπιστήμη

Ντοπαμίνη: τέσσερις οδοί και η σημασία τους στη θεραπεία

Οι διαφορετικές ντοπαμινεργικές οδοί συνδέονται με γνωστικές λειτουργίες, ανταμοιβή, κίνηση και προλακτίνη. Η φαρμακοθεραπεία απαιτεί έλεγχο τόσο της αποτελεσματικότητας όσο και των ανεπιθύμητων ενεργειών.

Υπεύθυνος ιατρός: Δρ. Νικόλαος Μωραΐτης

Μεσοφλοιώδης, μεσομεταιχμιακή, μελαινοραβδωτή και φυματοχοανική ντοπαμινεργική οδός.

Οι τέσσερις ντοπαμινεργικές οδοί συνδέονται με την ανταμοιβή, τη γνωστική επεξεργασία, την κίνηση και τη ρύθμιση της προλακτίνης.

Πηγή: Neurotorium — Dopamine signalling — Augustine et al. / Stahl / Neurotorium. Πρωτότυπο σχήμα στην αγγλική γλώσσα, με διατήρηση λογοτύπου και βιβλιογραφικών αναφορών.

Προβολή σε πλήρες μέγεθος

Η σχετική φροντίδα στο ιατρείο

Η αξιολόγηση, το θεραπευτικό πλάνο και τα όρια της παρεχόμενης φροντίδας περιγράφονται στην υπηρεσία Ψυχοφαρμακολογία.

Ανταμοιβή και γνωστική επεξεργασία

Οι κόκκινες διαδρομές συνδέουν υποφλοιώδεις πυρήνες με διαφορετικά κυκλώματα. Η μεσομεταιχμιακή οδός συμμετέχει στην απόδοση σημασίας, στην ανταμοιβή και στο κίνητρο. Η διαταραγμένη ντοπαμινεργική σηματοδότηση συνδέεται με ορισμένα ψυχωτικά συμπτώματα, χωρίς να εξηγεί ολόκληρη τη σχιζοφρένεια.

Η μεσοφλοιώδης οδός συνδέεται με λειτουργίες όπως προσοχή και γνωστικός έλεγχος. Η κλινική εικόνα δεν περιγράφεται σωστά με τον γενικό κανόνα «πολλή ή λίγη ντοπαμίνη»: έχουν σημασία η περιοχή, ο υποδοχέας και η αλληλεπίδραση με άλλα συστήματα.

Κίνηση και προλακτίνη

Η μελαινοραβδωτή οδός συμμετέχει στον έλεγχο της κίνησης. Η επίδραση ορισμένων αντιψυχωσικών σε D2 υποδοχείς αυτής της οδού βοηθά να εξηγηθούν κινητικές ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως παρκινσονισμός ή ακαθησία.

Στη φυματοχοανική οδό η ντοπαμίνη αναστέλλει φυσιολογικά την έκκριση προλακτίνης. Ο αποκλεισμός σχετικών υποδοχέων μπορεί να αυξήσει την προλακτίνη. Δεν έχουν όλα τα σκευάσματα ίδιο προφίλ και οι μερικοί αγωνιστές απαιτούν διαφορετική φαρμακολογική ερμηνεία.

Τι παρακολουθούμε στο ιατρείο

Η επιλογή αντιψυχωσικού περιλαμβάνει αξιολόγηση αποτελεσματικότητας, κινητικών συμπτωμάτων, σεξουαλικής λειτουργίας, ενδοκρινικών και μεταβολικών επιδράσεων όπου ενδείκνυται. Η ενέσιμη μορφή μακράς δράσης δεν καταργεί την ανάγκη αυτής της παρακολούθησης.

Στη ΔΕΠΥ η αξιολόγηση εστιάζει στην προσοχή, στην καθημερινή λειτουργικότητα και στις συνυπάρχουσες καταστάσεις, ώστε η αγωγή να ανταποκρίνεται στο συγκεκριμένο κλινικό προφίλ.

Πηγές

  1. Neurotorium — πρωτότυπα σχήματα νευροεπιστημών και βιβλιογραφία που αναγράφεται στα σχήματα
  2. NICE CG178 — Psychosis and schizophrenia in adults

Σχετικά θέματα

Άλλα κείμενα: Νευροεπιστήμη

Επικοινωνία με το ιατρείο

Ραντεβού για ψυχιατρική αξιολόγηση

Συνεδρίες στο ιατρείο, μέσω βιντεοκλήσης ή κατ’ οίκον, όπου ενδείκνυται και κατόπιν ραντεβού. Δευτέρα – Πέμπτη, 10:00 – 22:00. Το ιατρείο δεν παρέχει υπηρεσία επειγόντων.

Κλήση 2313 252 692 Email WhatsApp γραμματείας

Η προσέλευση και οι συνεδρίες πραγματοποιούνται σε ατομική βάση. Δεν επιτρέπεται η προσέλευση με συνοδό, η είσοδος συνοδού στο ιατρείο ή η παραμονή του στον χώρο αναμονής ή στη συνεδρία. Εξαίρεση επιτρέπεται μόνο κατόπιν προηγούμενης ρητής συνεννόησης και έγκρισης του ιατρού, για θεραπευόμενους με νοητική αναπηρία, αυτισμό ή άνοια, καθώς και για άτομα πολύ προχωρημένης ηλικίας. Η υπαγωγή σε μία από αυτές τις κατηγορίες δεν συνεπάγεται αυτόματη έγκριση συνοδείας. Μη εγκεκριμένοι συνοδοί δεν γίνονται δεκτοί και δεν εισέρχονται στο ιατρείο.

Το WhatsApp απευθύνεται αποκλειστικά στη γραμματεία για διοικητικά θέματα και ραντεβού, όχι στον ιατρό. Δεν παρέχονται ιατρικές συμβουλές ή θεραπευτικές οδηγίες μέσω μηνυμάτων και δεν αποστέλλονται ιατρικά αρχεία. Τα συνήθη ιατρικά ζητήματα συζητούνται στη συνεδρία. Νέα ή ανησυχητική πιθανή παρενέργεια χρειάζεται έγκαιρη ιατρική αξιολόγηση και δεν πρέπει να αναβάλλεται απλώς μέχρι την επόμενη συνεδρία. Σε άμεσο κίνδυνο ή σοβαρή πιθανή αντίδραση φαρμάκου, καλέστε 112 ή 166 ή απευθυνθείτε στο πλησιέστερο ΤΕΠ, χωρίς αναμονή απάντησης από το ιατρείο. Η τυχόν ενημέρωση του ιατρού γίνεται τηλεφωνικά μέσω της γραμματείας και δεν υποκαθιστά την επείγουσα βοήθεια. Δεν παρέχεται συνεχής διαθεσιμότητα ή εγγυημένος χρόνος απάντησης.