Νευροεπιστήμη
Αισθητηριακή επεξεργασία: από τους υποδοχείς στην κλινική αξιολόγηση
Οι αισθητηριακές δυσκολίες αξιολογούνται μέσα στο αναπτυξιακό και κλινικό ιστορικό. Η ευαισθησία σε φως ή ήχο δεν αρκεί για διάγνωση αυτισμού και μπορεί να έχει διαφορετικές αιτίες.
Οι αισθητηριακοί υποδοχείς μετατρέπουν φυσικά ή χημικά ερεθίσματα σε νευρικά σήματα, τα οποία επεξεργάζεται το νευρικό σύστημα.
Πηγή: Neurotorium — Types of sensory receptors — Kandel et al. / Neurotorium. Πρωτότυπο σχήμα στην αγγλική γλώσσα, με διατήρηση λογοτύπου και βιβλιογραφικών αναφορών.
Προβολή σε πλήρες μέγεθοςΗ σχετική φροντίδα στο ιατρείο
Η αξιολόγηση, το θεραπευτικό πλάνο και τα όρια της παρεχόμενης φροντίδας περιγράφονται στην υπηρεσία Αυτισμός ενηλίκων.
Τι δείχνουν τα έξι πλαίσια
Οι αισθητηριακοί υποδοχείς μετατρέπουν φυσικά ή χημικά ερεθίσματα σε βιολογικά σήματα. Το φως ενεργοποιεί φωτοϋποδοχείς, οι μηχανικές μεταβολές συμμετέχουν στην αφή και στην ακοή, ενώ χημικά μόρια ενεργοποιούν συστήματα όσφρησης και γεύσης.
Το σχήμα περιλαμβάνει επίσης ιδιοδεκτικότητα, δηλαδή πληροφορία για τη θέση και κίνηση του σώματος, και το αιθουσαίο σύστημα της ισορροπίας. Η αντίληψη προκύπτει από την επεξεργασία και ολοκλήρωση των σημάτων, όχι από τον υποδοχέα μόνο.
Αισθητηριακή ευαισθησία, αυτισμός και άλλες αιτίες
Υπερευαισθησία σε ήχο, φως ή αφή μπορεί να εμφανίζεται στον αυτισμό, αλλά δεν αποτελεί από μόνη της διάγνωση. Εξετάζονται η αναπτυξιακή πορεία, οι επικοινωνιακές και συμπεριφορικές ιδιαιτερότητες, η λειτουργικότητα και η συνολική εικόνα.
Παρόμοια παράπονα μπορεί να συνδέονται με ημικρανία, διαταραχές ύπνου, άγχος, ωτολογικά ή οφθαλμολογικά προβλήματα και άλλες καταστάσεις. Νέο ή απότομο σύμπτωμα δεν αποδίδεται αυτόματα σε νευροαναπτυξιακή ιδιαιτερότητα.
Η πρακτική προσέγγιση στο ιατρείο
Καταγράφουμε ποια ερεθίσματα δυσκολεύουν τον άνθρωπο, από πότε, σε ποια περιβάλλοντα και με ποια λειτουργική επιβάρυνση. Στην αξιολόγηση αυτισμού και ΔΕΠΥ εντάσσουμε αυτά τα στοιχεία στη διαφορική διάγνωση.
Το πλάνο μπορεί να περιλαμβάνει περιβαλλοντικές προσαρμογές, ψυχοεκπαίδευση και κατάλληλη συνεργασία ή παραπομπή. Φαρμακευτική αγωγή εξετάζεται για συγκεκριμένη συνυπάρχουσα διαταραχή.