Μετάβαση στο περιεχόμενο
Δρ. Νικόλαος ΜωραΐτηςΨυχίατρος MD
Γραμματεία
Κλινικά κείμενα

Νευροεπιστήμη

Νευροδιαβιβαστές και υποδοχείς: πώς μεταφέρεται το μήνυμα

Οι ιοντοτροπικοί υποδοχείς επηρεάζουν άμεσα διαύλους, ενώ οι μεταβοτροπικοί χρησιμοποιούν ενδοκυττάριους μηχανισμούς. Η διάκριση εξηγεί διαφορετικές φαρμακολογικές δράσεις.

Υπεύθυνος ιατρός: Δρ. Νικόλαος Μωραΐτης

Σύγκριση ιοντοτροπικού υποδοχέα με υποδοχέα συνδεδεμένο με πρωτεΐνη G και ενδοκυττάριους αγγελιοφόρους.

Αριστερά, άμεση ρύθμιση διαύλου από την πρόσδεση νευροδιαβιβαστή. Δεξιά, διαμεσολάβηση μέσω πρωτεΐνης G. Η κυτταρική απόκριση εξαρτάται από τον υποδοχέα και το κύκλωμα.

Πηγή: Neurotorium — Neurotransmitter systems — Kandel et al. / OpenStax / Neurotorium. Πρωτότυπο σχήμα στην αγγλική γλώσσα, με διατήρηση λογοτύπου και βιβλιογραφικών αναφορών.

Προβολή σε πλήρες μέγεθος

Η σχετική φροντίδα στο ιατρείο

Η αξιολόγηση, το θεραπευτικό πλάνο και τα όρια της παρεχόμενης φροντίδας περιγράφονται στην υπηρεσία Ψυχοφαρμακολογία.

Αριστερά στο σχήμα: ο υποδοχέας είναι και δίαυλος

Στους ιοντοτροπικούς υποδοχείς η πρόσδεση του νευροδιαβιβαστή μεταβάλλει άμεσα τη λειτουργία ενός διαύλου. Η ροή ιόντων μπορεί να αλλάξει γρήγορα το δυναμικό της μεμβράνης. Παραδείγματα είναι οι υποδοχείς AMPA και NMDA του γλουταμινικού και οι GABA-A.

Το αν η επίδραση είναι διεγερτική ή ανασταλτική εξαρτάται από τα ιόντα, τις συγκεντρώσεις τους και την κατάσταση του κυττάρου.

Δεξιά: το μήνυμα περνά από ενδοκυττάριους μηχανισμούς

Οι μεταβοτροπικοί υποδοχείς συνδέονται με πρωτεΐνες G και ενδοκυττάριους αγγελιοφόρους. Μπορούν να τροποποιούν διαύλους, ένζυμα και τη λειτουργία του κυττάρου με πιο σύνθετη χρονική εξέλιξη. Οι υποδοχείς ντοπαμίνης και οι περισσότεροι σεροτονίνης ανήκουν σε αυτή την κατηγορία· ο 5-HT3 είναι σημαντική ιοντοτροπική εξαίρεση.

Ο ίδιος νευροδιαβιβαστής μπορεί να έχει διαφορετικές επιδράσεις ανάλογα με τον υποδοχέα και το κύκλωμα. Γι’ αυτό δεν αντιστοιχεί ένας νευροδιαβιβαστής σε ένα μόνο συναίσθημα ή σε μία διάγνωση.

Πώς συνδέεται με τη θεραπεία στο ιατρείο

Εξηγούμε ότι διαφορετικά φάρμακα μπορούν να δρουν ως ανταγωνιστές, αγωνιστές ή μερικοί αγωνιστές υποδοχέων, ή να επηρεάζουν την επαναπρόσληψη και τον μεταβολισμό νευροδιαβιβαστών.

Η κλινική επιλογή συνεκτιμά διάγνωση, προηγούμενη πορεία, σωματική υγεία και προτιμήσεις. Η θεραπευτική μεταβολή μπορεί να απαιτεί χρόνο και προσαρμογές δικτύων, όχι απλώς άμεση αλλαγή μιας χημικής συγκέντρωσης.

Πηγές

  1. Neurotorium — πρωτότυπα σχήματα νευροεπιστημών και βιβλιογραφία που αναγράφεται στα σχήματα
  2. OpenStax — Anatomy and Physiology

Σχετικά θέματα

Άλλα κείμενα: Νευροεπιστήμη

Επικοινωνία με το ιατρείο

Ραντεβού για ψυχιατρική αξιολόγηση

Συνεδρίες στο ιατρείο, μέσω βιντεοκλήσης ή κατ’ οίκον, όπου ενδείκνυται και κατόπιν ραντεβού. Δευτέρα – Πέμπτη, 10:00 – 22:00. Το ιατρείο δεν παρέχει υπηρεσία επειγόντων.

Κλήση 2313 252 692 Email WhatsApp γραμματείας

Η προσέλευση και οι συνεδρίες πραγματοποιούνται σε ατομική βάση. Δεν επιτρέπεται η προσέλευση με συνοδό, η είσοδος συνοδού στο ιατρείο ή η παραμονή του στον χώρο αναμονής ή στη συνεδρία. Εξαίρεση επιτρέπεται μόνο κατόπιν προηγούμενης ρητής συνεννόησης και έγκρισης του ιατρού, για θεραπευόμενους με νοητική αναπηρία, αυτισμό ή άνοια, καθώς και για άτομα πολύ προχωρημένης ηλικίας. Η υπαγωγή σε μία από αυτές τις κατηγορίες δεν συνεπάγεται αυτόματη έγκριση συνοδείας. Μη εγκεκριμένοι συνοδοί δεν γίνονται δεκτοί και δεν εισέρχονται στο ιατρείο.

Το WhatsApp απευθύνεται αποκλειστικά στη γραμματεία για διοικητικά θέματα και ραντεβού, όχι στον ιατρό. Δεν παρέχονται ιατρικές συμβουλές ή θεραπευτικές οδηγίες μέσω μηνυμάτων και δεν αποστέλλονται ιατρικά αρχεία. Τα συνήθη ιατρικά ζητήματα συζητούνται στη συνεδρία. Νέα ή ανησυχητική πιθανή παρενέργεια χρειάζεται έγκαιρη ιατρική αξιολόγηση και δεν πρέπει να αναβάλλεται απλώς μέχρι την επόμενη συνεδρία. Σε άμεσο κίνδυνο ή σοβαρή πιθανή αντίδραση φαρμάκου, καλέστε 112 ή 166 ή απευθυνθείτε στο πλησιέστερο ΤΕΠ, χωρίς αναμονή απάντησης από το ιατρείο. Η τυχόν ενημέρωση του ιατρού γίνεται τηλεφωνικά μέσω της γραμματείας και δεν υποκαθιστά την επείγουσα βοήθεια. Δεν παρέχεται συνεχής διαθεσιμότητα ή εγγυημένος χρόνος απάντησης.