Ψυχοδυναμική ψυχοθεραπεία του άγχους

Το άγχος μέσα στην προσωπική ιστορία

Στην ψυχοδυναμική προσέγγιση εξετάζουμε πότε εμφανίζεται το άγχος, τι το πυροδοτεί και πώς συνδέεται με τα συναισθήματα, τις σχέσεις και τις εμπειρίες του θεραπευόμενου. Διερευνούμε τη σημασία που αποκτούν για τον ίδιο καταστάσεις όπως η απομάκρυνση, η κριτική, η αβεβαιότητα ή η απώλεια ελέγχου.

Το άγχος μπορεί να συνοδεύει εσωτερικές συγκρούσεις: την ανάγκη για εγγύτητα μαζί με τον φόβο εξάρτησης, την επιθυμία αυτονομίας μαζί με ενοχές ή τη δυσκολία έκφρασης θυμού από φόβο απόρριψης. Οι συνδέσεις αυτές αναδύονται μέσα από την προσωπική αφήγηση και τη θεραπευτική διερεύνηση.

Άμυνες, αυστηρή αυτοκριτική και επαναλαμβανόμενα μοτίβα

Οι άμυνες είναι συχνά αυτόματοι τρόποι προστασίας από δύσκολα συναισθήματα. Η απομάκρυνση από το συναίσθημα, η υπερβολική ανάγκη ελέγχου ή η διαρκής αναζήτηση επιβεβαίωσης μπορεί να προσφέρουν πρόσκαιρη ανακούφιση, ενώ ταυτόχρονα περιορίζουν την ευελιξία στις σχέσεις και στην καθημερινότητα.

Στη θεραπεία εξετάζουμε πώς συνδέονται αυτά τα μοτίβα με την αυτοεικόνα, την αυστηρή αυτοκριτική και τις προσδοκίες από τους άλλους. Για παράδειγμα, η δυσκολία να θέσει κάποιος όρια μπορεί να συνοδεύεται από ένταση, εξάντληση και φόβο ότι θα απογοητεύσει τους σημαντικούς ανθρώπους της ζωής του.

Πώς δουλεύουμε μέσα στη συνεδρία

Μέσα από τη συζήτηση συγκεκριμένων περιστατικών αναγνωρίζουμε τη σύνδεση ανάμεσα σε ένα γεγονός, στο συναίσθημα που προκαλεί και στον τρόπο αντίδρασης. Με διευκρινίσεις και ψυχοδυναμικές ερμηνείες, ο θεραπευόμενος σταδιακά κατανοεί εμπειρίες που προηγουμένως εκδηλώνονταν κυρίως ως ένταση, σωματική δυσφορία ή επίμονη ανησυχία.

Μοτίβα όπως ο φόβος κριτικής ή η ανάγκη διαρκούς αποδοχής μπορεί να εμφανίζονται και στη θεραπευτική σχέση, όπου μπορούν να αναγνωριστούν και να επεξεργαστούν. Στόχος είναι η καλύτερη αναγνώριση και αντοχή των συναισθημάτων, η ενίσχυση της αυτονομίας και περισσότερο ευέλικτοι τρόποι σχέσης και διαχείρισης του άγχους.

Η πρώτη αξιολόγηση και ο θεραπευτικός σχεδιασμός

Προηγείται πρώτη επίσκεψη γνωριμίας και ψυχιατρικής αξιολόγησης. Ο ιατρός εξετάζει τη μορφή και τη βαρύτητα του άγχους, την επίδρασή του στη λειτουργικότητα και το κατά πόσο μπορεί να βοηθήσει αναλαμβάνοντας το συγκεκριμένο περιστατικό. Εφόσον συμφωνηθεί συνεργασία, καθορίζονται οι στόχοι και το πλαίσιο των συνεδριών.

Η πορεία αξιολογείται με βάση τη μεταβολή των συμπτωμάτων, τις σχέσεις και την καθημερινή λειτουργία. Όπου υπάρχει ένδειξη, η ψυχοδυναμική εργασία συνδυάζεται με φαρμακοθεραπεία και αντιμετώπιση σωματικών ή άλλων συνυπαρχόντων παραγόντων.

Πότε παραπέμπουμε για θεραπεία έκθεσης

Η θεραπεία έκθεσης δεν πραγματοποιείται στο ιατρείο. Όταν η κλινική εικόνα απαιτεί στοχευμένη συμπεριφορική παρέμβαση, όπως σε ορισμένες φοβίες ή έντονη αγοραφοβική αποφυγή, οργανώνουμε παραπομπή σε κατάλληλα εκπαιδευμένο ψυχοθεραπευτή. Η συνεργασία συντονίζεται με τη συναίνεση του θεραπευόμενου και με σαφείς θεραπευτικούς στόχους.