Ύπνος και σωματική υγεία
Ύπνος και ψυχιατρική: αϋπνία, κιρκάδιος ρυθμός και διάθεση
Οι διαταραχές ύπνου μπορεί να συνυπάρχουν με ψυχικές ή σωματικές παθήσεις. Η αξιολόγηση εξετάζει ωράριο, ποιότητα ύπνου, αγωγή και ενδείξεις ειδικής διερεύνησης.
Η σχετική φροντίδα στο ιατρείο
Η αξιολόγηση, το θεραπευτικό πλάνο και τα όρια της παρεχόμενης φροντίδας περιγράφονται στην υπηρεσία Διαταραχές ύπνου.
Η αϋπνία δεν είναι ενιαίο σύμπτωμα
Δυσκολία στην έναρξη ή στη διατήρηση του ύπνου και πρώιμη αφύπνιση μπορεί να συνδέονται με ψυχική διαταραχή, φάρμακα, ουσίες ή ανεξάρτητη διαταραχή ύπνου. Η χρόνια αϋπνία αξιολογείται με βάση και την επίπτωση κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Το ιστορικό περιλαμβάνει ωράρια, ροχαλητό, πιθανές άπνοιες, υπνηλία, ανήσυχα πόδια και κατανάλωση διεγερτικών. Σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάζεται συνεργασία με ειδικό ύπνου. Η μειωμένη ανάγκη ύπνου χωρίς κόπωση μπορεί να αποτελεί σημείο μανίας και διαφέρει από την αϋπνία.
Θεραπευτικές επιλογές
Η γνωσιακή–συμπεριφορική θεραπεία για την αϋπνία αποτελεί βασική παρέμβαση στη χρόνια αϋπνία. Είναι δομημένη θεραπεία και δεν περιορίζεται σε γενικές συμβουλές «υγιεινής ύπνου». Οι τεχνικές προσαρμόζονται στις συνυπάρχουσες παθήσεις.
Τα υπνωτικά δεν ενδείκνυνται αυτόματα και για αόριστη διάρκεια. Αξιολογούνται η πιθανότητα εξάρτησης, οι πτώσεις, η υπνηλία στην οδήγηση, οι αλληλεπιδράσεις και πιθανές αναπνευστικές διαταραχές.
Ο ύπνος στη μακροχρόνια παρακολούθηση
Οι αλλαγές στον ύπνο μπορούν να προηγούνται υποτροπής διαταραχών διάθεσης. Σταθερά ωράρια και έγκαιρη αναγνώριση μεταβολών εντάσσονται στο συνολικό θεραπευτικό σχέδιο.
Επίμονη υπνηλία, επεισόδια ασυνήθιστης συμπεριφοράς στον ύπνο ή σημαντική μείωση ύπνου με ενεργοποίηση χρειάζονται επανεκτίμηση και όχι μόνο προσθήκη κατασταλτικού φαρμάκου.
